Blended whisky: een interessante deep dive
Er zijn nogal wat whiskysoorten die we onderscheiden, waardoor het helemaal niet gek is als je af en toe het overzicht kwijtraakt. De bekendste twee whiskysoorten zijn single malts en blended whisky. De eerste hebben we in een voorgaand artikel behandeld, waardoor we het in dit artikel over de blends gaan hebben.
Wat is blended whisky?
Het is goed om te beginnen bij het begin: wat is blended whisky nou eigenlijk? Een blended whisky is een whisky die samengesteld is uit een mix van single malt én grain whisky afkomstig van twee of meer distilleerderijen. Een bekend voorbeeld van een blended whisky is Johnnie Walker Red Label of Chivas Regal whisky. Om deze whisky’s te maken wordt whisky afkomstig van verschillende distilleerderijen, waarbij zowel single malt als grain whisky gecombineerd wordt, samengevoegd in één eindproduct.
Wat verder goed is om te benoemen is dat blended whisky het overgrote deel van het totale marktvolume vertegenwoordigt, waardoor de categorie wellicht groter is dan je zou denken.
Verschillen tussen blended whisky en single malt
Wist je dat er verschillen zijn tussen blended whisky en single malts? Zo niet, check hieronder wat beide whiskysoorten onder meer van elkaar doet verschillen:
- Een blended whisky ontstaat uit een combinatie van whisky’s afkomstig van twee of méér distilleerderijen, terwijl single malt whisky van begin tot eind bij één distilleerderij wordt gemaakt.
- Naast het bovengenoemde verschil met betrekking tot de hoeveelheid distilleerderijen die eraan te pas komt, is de whiskysoort zelf van belang: een blended whisky is een mix van single malt én single grain whisky, wat samenkomt in één eindproduct.
- Voor het maken van grain whisky, wat dus een onderdeel van een blended whisky is, kunnen producenten meerdere graansoorten (gerst, tarwe, mais etc.) gebruiken, terwijl gerst de enige toegestane graansoort is voor de productie van single malt whisky.
Of je het verschil tussen een blended whisky en single malt proeft? Dat is iets wat je zelf mag bepalen; er is geen goed of fout op gebied van whisky drinken. Desondanks is de theoretische afkadering van de begrippen natuurlijk wel belangrijk, doordat deze er immers niet voor niets zijn.
Hoe is blended whisky ontstaan?
Het ontstaan van blended whisky is een belangrijke ontwikkeling geweest in de geschiedenis van whisky in het algemeen, doordat dit bijgedragen heeft aan het breder vermarkten van de drank. Goed om te weten is dat in het verleden malt whisky de enige whiskysoort was die men kende.
Een belangrijke ontwikkeling vond plaats in 1826 toen Robert Stein de Patent Still uitvond, wat een distilleerapparaat was waarmee ongemoute graan gedistilleerd kon worden en dit ook nog eens in een continu proces. Dit leidde tot het ontstaan van graan whisky (= grain whisky), waarmee de basis van blended whisky werd gelegd. Een ander belangrijk persoon was Aeneas Coffee, doordat hij de Patent still verbeterde, wat de efficiëntie van het apparaat verhoogde. Hierdoor kreeg de Patent Still later de bijnaam Coffey Still.
Door de nieuwe apparatuur kon men efficiënter en zuiverder distilleren, waarbij het distillaat ook nog eens van een constantere kwaliteit was. Dit was een mooie vooruitgang doordat in het begin tijden van het ‘blenden’, kruideniers in hun kruidenierswinkel single malts mixte met zo’n beetje alle whisky die ze voor handen hadden, waardoor het altijd maar de vraag was wat voor eindresultaat je kreeg als je op zoek was naar blended whisky.
Men ontdekte dat door het mixen van lichtere graan whisky’s met krachtige single malts van die tijd, een relatief toegankelijke drank gecreëerd kon worden die aansloeg bij de massa. In het verleden was niet iedereen fan van hoe uitgesproken de single malts waren, waardoor hiermee een passend alternatief ontstond. Er zijn meerdere namen die genoemd worden als het aankomt op wie de eerste was die malt en grain whisky met elkaar combineerde, maar de naam van Andrew Usher komt hierbij vaak aan bod. Hij zou rond 1860 vanuit z’n kruidenierszaak in Edinburgh hiermee zijn gestart.
Hoe wordt blended whisky gemaakt?
Het blenden van verschillende whisky’s is een kunst op zich. Een sleutelrol in dit proces is weggelegd voor de master blender. De master blender bepaalt welke distillaten met elkaar worden gemengd en in welke verhoudingen dit gebeurt. Om een whisky een blend te noemen, moet single malt met grain whisky gecombineerd worden, waarbij de whisky afkomstig is van twee of meer distilleerderijen. In de praktijk zien we echter vaak terug dat blends uit meerdere tot tientallen whisky’s worden samengesteld.
Vaak kiest men eerst voor een aantal distillaten die de basis van het karakter vormen. Dit wordt aangevuld met zorgvuldig geselecteerde distillaten die bepaalde aroma’s accentueren of bijvoorbeeld balanceren, wat samenhangt met het doel dat de master blender voor ogen heeft. Nadat de whisky is geblend rijpt het veelal enkele maanden in vaten zodat de smaken beter één geheel vormen.
Het belang van grain distilleerderijen
Single malt whisky trekt vrijwel altijd de spotlight naar zich toe, maar wist je dat het belang van grain whisky voor de totale whiskymarkt een stuk groter is? We leggen het uit:
Het overgrote deel van de single malt whisky die geproduceerd wordt, wordt gebruikt om blended whisky te maken – slechts een klein deel bottelt men daadwerkelijk als single malt whisky. Blended whisky vertegenwoordigt het overgrote deel van het marktvolume en hierin speelt grain whisky een cruciale rol. Dit geef je enigszins een idee van hoeveel grain whisky er dan wel niet geproduceerd moet worden om al die blended whisky te kunnen maken. Dat is véél meer en véél groter dan single malt whisky.
Grote grain distilleerderijen
- Cameronbridge: dit is een distilleerderij die in handen is van Diageo en een bijdrage levert aan vele van de blended whisky die zij produceren. Diageo is eigenaar van meerdere distilleerderijen zoals Talisker en Lagavulin, maar ook een merk als Johnnie Walker behoort hieraan toe.
- Invergordon: Dit is een van de allergrootste grain distilleerderijen van Schotland die je terugvindt in de Highland regio en sinds 1961 operationeel is.
- Ook produceren zij single grain whisky, wat een aparte whiskysoort is van grain whisky die volledig bij één distilleerderij gemaakt is.
- Loch Lomond: wellicht is dit voor velen een bekendere naam dan de bovengenoemde, doordat Loch Lomond een van de meest veelzijdige distilleerderijen is. Zij produceren namelijk verschillende stijlen onder verschillende merken, waaronder óók single malt whisky.
De leeftijd van een blended whisky
Als een blended whisky een leeftijd op het etiket heeft staan, bijvoorbeeld 12 jaar oud, dan betekent dit dat de jongste whisky die onderdeel van de blend uitmaakt minimaal zo oud is. Ook wanneer het overgrote deel van de gebruikte whisky een stuk ouder is, maar er toch een kleine hoeveelheid jongere whisky gebruikt is, dan is het verplicht dat de leeftijd van het jongste distillaat op het etiket staat.
Het kan ook zijn dat er helemaal geen leeftijd op het etiket benoemd staat, omdat producenten kunnen kiezen tussen óf wel een leeftijd benoemen waarbij het jongste distillaat dan de leeftijd op het etiket bepaalt, óf helemaal geen leeftijd benoemen. Kiest men ervoor om geen leeftijd te benoemen, dan spreken we van zogeheten NAS-whisky, wat staat voor Non-Age-Statement. Van dit soort whisky weten we dat het minimaal drie jaar oud is, omdat dit wettelijk verplicht is voor (Schotse) whisky zoals we hebben uitgelegd in het productieproces van whisky, maar hoeveel ouder het dan exact is dat blijft veelal een raadsel.
Populaire blended whiskymerken om te ontdekken
- Johnnie Walker
Johnnie Walker kan natuurlijk niet ontbreken als we het over blended whisky hebben. Wie kent Johnnie Walker Red Label of Black Label immers niet? Dit zijn whisky’s die tot het kernassortiment van het merk behoren, maar er is nog véél meer te ontdekken in ons assortiment. Kortom: reden genoeg om alle Johnnie Walker soorten te bekijken.
- Chivas Regal
Chivas Regal is ook een ontzettend bekend en populair blended whiskymerk, waarbij met name hun Chivas Regal 12 years ertussenuit springt qua bekendheid. Het interessante aan deze whisky is dat ‘ie een leeftijdsaanduiding heeft (12 jaar) en dit betekent dat alle whisky die gebruikt is om deze blend samen te stellen, dus alle single malt en grain whisky, ook minstens 12 jaar oud is. Naast deze whisky heeft Chivas ook zeker nog véél meer in het assortiment, bekijk dus hier alle Chivas Regal soorten als je dit verder wilt ontdekken.
- Jameson
Op gebied van Ierse whiskey – in Ierland schrijft men de dranknaam met ‘e’ – zijn er weinig merken zo bekend als Jameson; ook dit is een blended whiskey. Fruit- en kruidentonen kenmerken de huisstijl van het merk, maar door de jaren heen zijn er talloze soorten aan het assortiment toegevoegd waardoor je ruime mogelijkheden hebt om bekend(er) te worden met hun manier van whiskey maken. De klassieke Jameson 1 liter is een ideale kennismaker en drink je zowel puur, in de mix als in cocktails, waardoor dit een whiskey voor vrijwel elke gelegenheid is.
- Het volledige aanbod ontdekken
Uiteraard zijn er véél meer blended whiskymerken dan enkel deze namen; wij hebben zo’n 400+ soorten van verschillende merken op de website. Er is dus heel veel te ontdekken! Check hier alle blended whiskysoorten uit ons assortiment en bekijk snel of jouw favoriet ertussen zit.
